Jawność wynagrodzeń w rekrutacji
co obowiązuje od 24 grudnia 2025 r.
Ta część przepisów o jawności płac już obowiązuje i dotyczy każdego pracodawcy, bez progu zatrudnienia. Kandydat musi dostać informację o wynagrodzeniu, ogłoszenia mają być neutralne płciowo, a pytanie o dotychczasowe zarobki jest zakazane. Wyjaśniamy na podstawie tekstu ustawy, czy widełki muszą być w ogłoszeniu, co dokładnie podać i co zmieni projekt UC127.
Trzy obowiązki w skrócie
Ustawa z 4 czerwca 2025 r. o zmianie Kodeksu pracy (Dz.U. poz. 807) weszła w życie 24 grudnia 2025 r. Wdraża art. 5 dyrektywy (UE) 2023/970 i zmienia dwa przepisy: dodaje art. 183ca i zmienia art. 221 § 1 pkt 6 Kodeksu pracy.
| Obowiązek | Przepis | Kogo dotyczy |
|---|---|---|
| Informacja o wynagrodzeniu lub jego przedziale dla kandydata | art. 183ca § 1–2 KP | każdego pracodawcy |
| Neutralne płciowo ogłoszenia i nazwy stanowisk, niedyskryminująca rekrutacja | art. 183ca § 3 KP | każdego pracodawcy |
| Zakaz żądania informacji o obecnym i wcześniejszym wynagrodzeniu | art. 221 § 1 pkt 6 KP | każdego pracodawcy |
Pozostałe obowiązki – raport luki płacowej, wartościowanie stanowisk i prawo pracownika do informacji – są jeszcze w projekcie. Ich przegląd znajdziesz w przewodniku po luce płacowej i jawności wynagrodzeń.
Co trzeba podać kandydatowi
Według art. 183ca § 1 kandydat na dane stanowisko otrzymuje informację o:
- wynagrodzeniu – jego początkowej wysokości lub przedziale, opartym na obiektywnych, neutralnych kryteriach, w szczególności pod względem płci,
- odpowiednich postanowieniach układu zbiorowego pracy lub regulaminu wynagradzania – jeśli pracodawca je ma.
Przepis odsyła do wynagrodzenia z art. 183c § 2, czyli wszystkich składników bez względu na nazwę, także świadczeń pozapłacowych. Ustawa nie mówi, jak szczegółowo je opisać. Nasza rekomendacja: podaj kwotę lub przedział wynagrodzenia zasadniczego, napisz, czy to kwota brutto i za jaki okres, i wymień stałe dodatki oraz premie z zasadą ich przyznawania.
Wynagrodzenie: 7 200–8 400 zł brutto miesięcznie (pełny etat), zależnie od doświadczenia w obsłudze maszyn CNC. Dodatek za pracę w nocy według regulaminu wynagradzania, premia kwartalna do 10% wynagrodzenia zasadniczego za realizację planu produkcji. Regulamin wynagradzania prześlemy przed rozmową.
Słowa „opartym na obiektywnych kryteriach” oznaczają, że przedział ma wynikać z polityki płacowej, a nie z tego, ile uda się wynegocjować. Przedział „5 000–15 000 zł” niczego nie mówi i trudno go obronić.
Kiedy: w ogłoszeniu czy przed rozmową?
W omówieniach w internecie można przeczytać, że widełki muszą być w każdym ogłoszeniu. Tekst ustawy mówi co innego. Art. 183ca § 2 wymienia trzy momenty, w kolejności:
| # | Kiedy | W praktyce |
|---|---|---|
| 1 | W ogłoszeniu o naborze | Najprostsze: wszyscy kandydaci dostają tę samą informację, a Ty masz ją udokumentowaną. |
| 2 | Przed rozmową kwalifikacyjną | Gdy nie ogłaszasz naboru albo informacji nie było w ogłoszeniu. Np. w zaproszeniu na rozmowę, mailem. |
| 3 | Przed nawiązaniem stosunku pracy | Gdy nie było ani ogłoszenia z informacją, ani rozmowy. Przed podpisaniem umowy, nie w dniu jej podpisania. |
We wszystkich trzech przypadkach informację przekazuje się z wyprzedzeniem umożliwiającym zapoznanie się z nią, na papierze lub elektronicznie, tak żeby negocjacje były świadome i przejrzyste. Podanie kwoty dopiero na rozmowie albo w dniu podpisania umowy tego warunku nie spełnia. Ogłoszenie nie jest więc obowiązkowe, ale jest najprostsze: każdy kandydat dostaje tę samą informację, a Ty masz dowód, że ją przekazałeś.
Obowiązek ciąży na pracodawcy także wtedy, gdy rekrutację prowadzi agencja. Ustal z nią, kto i kiedy przekazuje informację kandydatom.
Neutralne ogłoszenia i nazwy stanowisk
Art. 183ca § 3 wymaga, by ogłoszenia i nazwy stanowisk były neutralne pod względem płci, a cała rekrutacja niedyskryminująca. Przepis nie podaje wzoru. W polszczyźnie nazwy zawodów zwykle mają rodzaj, więc w praktyce stosuje się obie formy albo dopisek (K/M) lub nazwę opisową:
| Zamiast | Lepiej |
|---|---|
| Księgowa | Księgowa / Księgowy albo Specjalista ds. księgowości (K/M) |
| Magazynier | Magazynierka / Magazynier albo Pracownik magazynu (K/M) |
| Pani do recepcji | Recepcjonistka / Recepcjonista albo Pracownik recepcji (K/M) |
| Szukamy handlowca – mężczyzny z doświadczeniem | Szukamy osoby na stanowisko przedstawiciela handlowego (K/M) z doświadczeniem |
Neutralność to nie tylko nazwa. Sprawdź też opis wymagań: „dyspozycyjność” czy „praca w młodym, dynamicznym zespole” mogą zniechęcać określone grupy, a wymagania niezwiązane z pracą (np. siła fizyczna na stanowisku biurowym) łatwo uznać za dyskryminujące. Nazwy stanowisk warto ujednolicić także w systemie kadrowym – te same nazwy przydadzą się przy wartościowaniu stanowisk.
Zakaz pytania o dotychczasowe zarobki
Art. 221 § 1 pkt 6 Kodeksu pracy pozwala żądać od kandydata informacji o przebiegu dotychczasowego zatrudnienia, ale z wyłączeniem wynagrodzenia w obecnym i poprzednich stosunkach pracy. Chodzi o to, żeby niższe płace z przeszłości nie przenosiły się na nową pracę. Co zmienić w praktyce:
- usuń pole „obecne wynagrodzenie” z formularzy rekrutacyjnych i systemu ATS,
- poinstruuj osoby prowadzące rozmowy i agencje, że o to nie pytają,
- nie proś o świadectwo pracy ani zaświadczenie z kwotą wynagrodzenia na etapie rekrutacji,
- jeśli kandydat sam poda swoje zarobki, nie zapisuj ich i nie opieraj na nich oferty.
Pytanie o oczekiwania finansowe jest dozwolone. Nie powinno jednak służyć obejściu zakazu.
Jak ustalić widełki, które obronisz
- Zacznij od obecnych płac. Sprawdź, ile zarabiają osoby na tym samym lub podobnym stanowisku, osobno kobiety i mężczyźni.
- Oprzyj przedział na kryteriach. Doświadczenie, uprawnienia, zakres obowiązków – zapisz, co przesuwa kandydata w górę przedziału.
- Sprawdź spójność. Jeśli nowa osoba może dostać więcej niż obecni pracownicy na tym samym stanowisku, ci pracownicy wkrótce zapytają dlaczego.
- Zapisz uzasadnienie oferty. Przy każdej zatrudnionej osobie odnotuj, dlaczego dostała daną kwotę. Przyda się, gdy dojdzie prawo pracownika do informacji o średnich płacach.
Widełki to pierwszy krok do porządku w płacach, który dyrektywa i projekt UC127 wymuszą i tak. Lukę między kobietami i mężczyznami na tych samych stanowiskach możesz sprawdzić w bezpłatnym kalkulatorze luki płacowej – dane z pliku CSV są liczone w przeglądarce.
Kary i ryzyko: dziś i po uchwaleniu UC127
| Temat | Dziś | Według projektu z 29 kwietnia 2026 r. |
|---|---|---|
| Grzywna za brak informacji o wynagrodzeniu | brak osobnego wykroczenia | art. 281 § 1 pkt 8 KP: grzywna od 1 000 do 30 000 zł |
| Grzywna za nazwy stanowisk w ogłoszeniach | brak osobnego wykroczenia | art. 281 § 1 pkt 9 KP: jak wyżej |
| Odszkodowanie za dyskryminację w rekrutacji | co najmniej minimalne wynagrodzenie (art. 183d KP) | bez zmian w wysokości; 3 lata na roszczenie liczone od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o naruszeniu (art. 2911 KP) |
| Ciężar dowodu w sporze o równą płacę | kandydat uprawdopodabnia dyskryminację | jeśli pracodawca naruszył art. 183ca, musi udowodnić obiektywne powody, nawet gdy kandydat niczego nie uprawdopodobnił (art. 52 projektu) |
| Dostępność informacji | brak osobnego wymogu | informacja przystępna dla osób z niepełnosprawnościami (art. 15 ust. 2 projektu) |
Brak kary nie oznacza braku obowiązku. Kandydat, który uważa, że w rekrutacji potraktowano go gorzej, może dziś dochodzić odszkodowania, a przestrzeganie przepisów może sprawdzić inspekcja pracy. Po uchwaleniu UC127 naruszenie art. 183ca będzie dodatkowo działać przeciwko pracodawcy w każdym sporze o równą płacę.
Lista kontrolna dla działu HR
- Szablon ogłoszenia ma pole „Wynagrodzenie” z kwotą lub przedziałem, okresem i informacją brutto/netto.
- Gdy kwoty nie ma w ogłoszeniu, zaproszenie na rozmowę ją zawiera.
- Nazwy stanowisk w ogłoszeniach są neutralne płciowo (obie formy, K/M albo nazwa opisowa).
- Formularze i ATS nie pytają o obecne ani wcześniejsze wynagrodzenie.
- Osoby rekrutujące i agencje wiedzą, o co nie pytać.
- Przedziały wynikają z zapisanych kryteriów i są spójne z płacami obecnych pracowników.
- Regulamin wynagradzania lub układ zbiorowy jest gotowy do przekazania kandydatom.
Źródła
- Ustawa z 4 czerwca 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy (Dz.U. 2025 poz. 807) – Dziennik Ustaw
- Dyrektywa (UE) 2023/970 – art. 5 (przejrzystość wynagrodzeń przed zatrudnieniem) (EUR-Lex)
- Projekt ustawy UC127 z 29 kwietnia 2026 r. (art. 15, 52, 62) – Rządowe Centrum Legislacji
Stan prawny na 13 listopada 2026 r. Tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Polska ustawa wdrażająca dyrektywę (UE) 2023/970 nie została jeszcze uchwalona – po jej przyjęciu zaktualizujemy treść.
Najczęstsze pytania
Czy widełki płacowe muszą być w ogłoszeniu o pracę?
Nie. Ogłoszenie to pierwsza z trzech dróg w art. 18³ᶜᵃ § 2 Kodeksu pracy. Jeśli informacji nie ma w ogłoszeniu, pracodawca przekazuje ją przed rozmową kwalifikacyjną, a gdy rozmowy nie ma – przed zawarciem umowy. Zawsze z wyprzedzeniem, które pozwala się z nią zapoznać.
Od kiedy obowiązują nowe zasady rekrutacji?
Od 24 grudnia 2025 r. Ustawa z 4 czerwca 2025 r. o zmianie Kodeksu pracy została ogłoszona 23 czerwca 2025 r. (Dz.U. poz. 807) i weszła w życie po 6 miesiącach.
Czy obowiązek dotyczy małych firm?
Tak. Przepisy o rekrutacji nie mają progu zatrudnienia i obejmują każdego pracodawcę, także zatrudniającego kilka osób. Próg 100 pracowników dotyczy dopiero raportowania luki płacowej.
Czy wystarczy podać wynagrodzenie zasadnicze?
Przepis odsyła do wynagrodzenia w rozumieniu art. 18³ᶜ § 2, czyli wszystkich składników, także pozapłacowych. Ustawa nie mówi, jak szczegółowo je opisać. Bezpiecznie jest podać kwotę lub przedział wynagrodzenia zasadniczego oraz wymienić stałe dodatki i premie z zasadami ich przyznawania.
Czy podawać kwoty brutto czy netto?
Przepis tego nie rozstrzyga. Najczęściej podaje się miesięczne wynagrodzenie brutto przy pełnym etacie. Ważne, żeby kandydat wiedział, o jaką kwotę chodzi – napisz wprost „brutto miesięcznie”.
Czy mogę zapytać kandydata o oczekiwania finansowe?
Tak. Kodeks zabrania żądania informacji o wynagrodzeniu w obecnej i poprzednich pracach, a nie pytania o oczekiwania. Pytanie o oczekiwania nie powinno jednak służyć do obejścia zakazu, np. „ile Pan zarabia teraz, żeby ocenić oczekiwania”.
Czy przepisy dotyczą umów zlecenia i B2B?
Art. 18³ᶜᵃ dotyczy osoby ubiegającej się o zatrudnienie, czyli nawiązanie stosunku pracy. Przy umowach cywilnoprawnych ten obowiązek nie ma zastosowania, ale przy rekrutacji na kilka form współpracy jednocześnie łatwiej podać informację wszystkim kandydatom.
Jaka kara grozi za brak widełek?
Dziś Kodeks pracy nie przewiduje osobnego wykroczenia za nieprzekazanie informacji. Projekt UC127 z 29 kwietnia 2026 r. dodaje je do art. 281 – grzywna od 1 000 do 30 000 zł, także za brak neutralnych nazw stanowisk. Według projektu naruszenie tych obowiązków przerzuci też na pracodawcę ciężar dowodu w sporze o dyskryminację płacową.
VeyraHR liczy wskaźniki z dyrektywy o jawności wynagrodzeń z pliku CSV z Twojego systemu kadrowego: luka średnia i mediana, składniki zmienne, kwartyle płac i kategorie z różnicą co najmniej 5%.